Tekst --> Motorsport --> Yamaha SZR 660

Ooit, halverwege de jaren zeventig, was ondergetekende zo handig om naast het voorzitterschap van deze AJS en Matchless Club tegelijkertijd ook hoofdredacteur te zijn van dit bekende verenigingsblad "Satisfaction Guaranteed". Dat was soms een hele strijd, om de verslaglegging van al die toch heel indringende gebeurtenissen vastgelegd te krijgen.

Daarom, en omdat ik zo veel plezier heb van het rijden, voel ik me nu bijna verplicht om jullie deelgenoot te maken van sommige ervaringen. Het zijn geen AMC-ervaringen, die zijn er even niet, dus jullie moeten het doen met wat ik te bieden heb. Even voorstellen: Gijs van Hesteren, 52 jaar oud, gewezen zeilklipperschipper te Harlingen, liefhebber van oude techniek (die mag tweewielig zijn, maar ook drijven), lid bij de oprichting van de AJS & Matchless Vereniging, die toen nog Club heette. Zo vele jaren was ik liefhebber van de Britse stoterstangensingles: we bereden verscheidene 350 cc en 500 cc singles, meestal Matchless of AJS,  en zelfs enkele tweecilinders (BSA Lightning, Triumph Bonneville, AJS Model 20).
Dikke klappen, degelijk gebouwd, veel karakter, overzichtelijke techniek. Vele duizenden kilometers genieten - en sleutelen....  Alleen al die vier kettingen die in het rond zwiepen in het binnenste van die oude 500 cc Matchless G80. Toch bedwongen wij (partner Inge in het Steib-zijspan en ik) daarmee Alpen- en Pyreneeënpassen en we bereikten Nice, Bern, Zaragoza en Casablanca.

Maar na enkele decennia kwam het niet meer van rijden. Eigen bedrijf, kindertjes, lang op zee, tijdgebrek. Totdat ik mijn zeevarend bestaan in 1998 gedeeltelijk verruilde voor  een baan aan wal, bij de belangenvereniging voor de beroepszeilvaart BBZ. Twee, drie maal per week van Harlingen naar Enkhuizen. Per auto, tja. Daarna een BMW R100 uit 1980: al een stuk beter. Klassiek uiterlijk, klassiek uitlaatgeluid, klassieke problemen met intredende mechanische veroudering. Dat krijg je bij intensief dagelijks gebruik.

BMW na een tijdje versleten, tijd en geld een beetje op. Weer met de auto. Maar er kwam een moment dat het GENOEG was. Intussen was mijn oog gevallen op de Yamaha SRX600. Via het internet. Dat zag er klassiek uit, met een techniek die een stuk moderner was dan die van de Matchless of de BMW. Toch fijn eenpitteren, zonder kans op panne langs de weg of slijtage van kostelijke klassieke onderdelen.

Dus op zoek, weer via het internet. Na enkele muisklikken werd ik verwezen naar Leek, Motoport. Na een autoritje van een klein uur stond ze daar, die SRX. Snel een proefrit. Mooie klappen, fijne wegligging. Maar doen dan? Beetje scharrig zag ze er uit, beetje traag was ze wel. Een top van 130-140 km/u, was dat alles? Dat haalde de Matchless ook al bijna, soms. Weet ik veel, ik ben 1,95 m, weeg 110 kg, dus misschien hoort 't zo.

"Moet je die niet eens proberen?" zei de verkoper. Hij wees naar een andere winkeldochter, een oranje supersportmodel, genaamd Yamaha SZR 660 Super Single, model 1996. Qua uiterlijk nou niet direct mijn smaak, met mijn klassiek geschoolde motorvoorkeuren. Maar toch even naar buiten gereden en gestart... Aha! Het geluid klonk goed! Opgevouwen op het kleine fietsje de snelweg op. Toch wel sterker dan die SRX.

Wat wil je: 660 cc, vijf kleppen, OHC, twee carburateurs, waterkoeling, balansas, 51 PK bij 6500 t/m, aluminium frame, upside-down voorvork, monovering, clip-ons, centrale benzinetank, schijfremmen, droog maar 170 kilo. Jammer dat ik zelf zo zwaar ben...

Lang verhaal kort, ter plekke de SZR gekocht. Dan maar een lelijke motor. Als je erop zit zie je dat toch niet. Maar een prachtig stukje techniek. Daarmee heb ik nu zeven maanden heen en weer gereden naar Enkhuizen, 8000 kilometer op de teller erbij. Tijd om de plussen en minnen te vergelijken.

• Zo'n nieuwe machine bezat ik nog niet eerder. Of het daar aan lag weet ik niet, maar panne is er niet geweest. Dus met de betrouwbaarheid is niets mis, zeker niet voor iemand die gewend was op zijn Engelse fiets voor elke rit langer dan 20 kilometer van huis een kist gereedschap mee te nemen, om eventueel in de berm koppakkingen te vernieuwen, complete koppelingen onder uit de primaire kast te vissen, of losgetrilde contactpuntensets weer op hun plek te schroeven.
• Wel wat onderhoud natuurlijk: achterband (dat profiel slijt snel), ketting, kettingwielen en nogal veel olie. Is dat normaal, zulk olieverbruik? Of komt dat omdat ik kruissnelheden heb aangehouden van 150 k/u op de snelweg? Want dat houdt de SZR makkelijk vol. Niet gek voor een eencilinder.
• Bij het vervangen van het achterkettingwiel heb ik het 39-tands exemplaar vervangen door een met 41 tanden. De gearing was voor iemand met een groot lichaam als het mijne aan de hoge kant. Bij de regelmatige ritten over de Afsluitdijk was dat leuk met de wind mee (180 km/u bij 6000 toeren), maar niet op de terugweg, met tegenwind. Dan moest ik in de vier blijven, want de val in toerental naar vijf is nou niet direct close-ratio. Dat komt door de offroad-afkomst van het blokje. Met de verlaagde gearing haal ik nu ook bij tegenwind t/m windkracht zeven het maximum toerental van 7000, dan rijden we zo'n 175, 180.
• Ik moest wel even wennen aan het lang volhouden van zoveel toeren. De Matchless hield er liever mee op rond de vijfduizend. Maar dit Yamaha-blokje geeft je het gevoel niet stuk kunnen. Dus halen we lekker door in de versnellingen. Men schijnt uit die blokjes voor SOS-races 80 PK bij 8100 t/m te kunnen halen. De mijne stopt er gewoon mee bij 7150 toeren, de toerenbegrenzer grijpt in.
• Wat helemaal nieuw was voor mij: de wegligging. Als je een langzame bocht in gaat, valt ze erin en kom je te krap uit. Die Engelse fietsen wilden altijd juist het liefste rechtdoor gaan. Aan de andere kan ben ik, eenmaal op gang, nog nooit zo snel door bochten gegaan als met de SZR - ik wist niet dat ik het in me had! In elk geval is een supersportmachine als de SZR in de bochten veel sneller dan ik er uit durf te halen.
  

Alles bij elkaar is de tevredenheid groot. Als ik voor mijn werk naar de Randstad moet, dan altijd met deze tweewieler. 400 Kilometer uit en thuis naar Rotterdam met een rotgang, geen probleem, behalve met mijn knieen, want dat opvouwen op dat fietsje blijft een probleem... Gewoon doorrijden in de winter, maar de grens leg ik bij extreme nattigheid of  vrieskou. We zijn geen 20 meer. Het kuipje geeft nog heel wat bescherming tegen weer en wind.

Is dat koud, winterrijden? Nee hoor, met die moderne motorkleding hoef je nergens last van te hebben. Toen die nog niet bestond (of mijn budget dat nog niet toeliet) was dat wel anders. Wat een straf. Ik herinner me nog een rit bij minus 5 graden van Breda naar Groningen, op een Matchless G85CS (500 cc single, overvierkant, stoterstangen, 42 PK bij 6500 t/m. Daar zat echt gang in en de ietwat zwakke punten van de straatmodellen waren er eindelijk uit). Over verkleumd gesproken, met tochtende leren jekker met zaterdagbijlage van de Volkskrant eronder, Cromwell pothelmpje met goggles, blauwe neus met bevroren druppel eraan.....

Alleen het lawaai van die Yamaha, he? We gaan echt niet weg zonder oordopjes. Bij de koop zat er een Vampire uitlaatje op de SZR. Veel illegale decibels, maar misschien is het nodig voor de Pk's. Voor mij zijn het er in elk geval genoeg. Hoe meer Pk's, hoe meer bekeuringen, toch?

Maar het zou toch aardig zijn als die Pk's geleverd zouden kunnen worden zonder die herrie, of in elk geval wat minder. Dan hoef ik niet zo hard het gas eraf te doen als er een politieauto aankomt.