scheepsbouw

All posts tagged scheepsbouw

HARLINGEN – Voorzitter Paul Meijeraan is bijzonder tevreden over de crowdfundingactie, waarmee binnen tien dagen een bedrag van 8.800 euro is binnengehaald. Het geld is bedoeld voor de replica van het ‘jacht’, waarmee ontdekkingsreiziger Willem Barentsz eind zestiende eeuw vertrok naar de Poolzee. Sinds 2010 wordt eraan gebouwd door een dertigtal vrijwilligers, onder leiding van bouwmeester Gerald de Weerdt.

Tekst en foto’s Gijs en Inge van Hesteren
Dit artikel is eerder gepubliceerd in de Harlinger Courant en in ‘Schuttevaer’

Willem Barentsz werf 33a-1024t

Voorzitter Paul Meijeraan: “Bouwmeester Gerald vond de eerste knieën die we hadden gemaakt ‘te netjes’. Zo deed men dat niet in 1596. De volgende maken we wat ruwer.”

Niemand weet precies hoe het schip destijds geheten heeft. Het hele verhaal is uitgebreid bewaard gebleven voor het nageslacht, dankzij dagboekschrijver Gerrit de Veer. Hij liet de naam vreemd genoeg ongenoemd. Onderzoekers neigen nu naar de naam ‘Winthont’, maar dat blijft ongewis. Bekijk de rest van het bericht

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in de Harlinger Courant van 25 november 2014.

Verjaardag te Stroobos

STROOBOS – Het skûtsje De Eenvoud van Harlinger schipper Remy de Boer bestaat dit najaar 100 jaar. De bemanning organiseerde daarom een feestelijke bijeenkomst op de geboorteplaats van het scheepje: scheepswerf Barkmeijer te Stroobos. Een hereniging van twee oude veteranen, want de geschiedenis van de werf is zelfs nog langer: die bestaat 165 jaar.

Tekst en foto’s: Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

“De eerste meting van De Eenvoud was op 21 september 1914,” vertelt bemanningslid en spreekstalmeester Koos Koster. “Daarom hebben we als verjaardag maar het hele najaar van 2014 aangewezen. Geweldig dat we nu bijeen zijn op de geboorteplek van het skûtsje. Op de hellingbaan staat een enorme coaster van 2200 ton. Alleen één dekluik van dat schip weegt al net zoveel als ons hele skûtsje. Een betere illustratie van de ontwikkeling van de scheepsbouw in Noord-Nederland kan je niet bedenken.”

Eenvoud 005d-1024

Schipper Romke Riekele Tjoelker uit Hoogkerk liet het schip in 1914 bouwen door Tjipke Douwes Barkmeijer onder de nam ‘Hoop op Welvaart’. Op 27 maart 1919 verkocht hij het door naar Rintze de Vries uit Oostermeer. Van hem bestaat nog een oude foto, toen zijn vrouw en hij vele jaren later waren uitgenodigd voor het vijftigjarige jubileum. Dat werd gevierd toen het schip als Earnewâldster skûtsje volop meevoer in de SKS-competitie, met als schipper Berend Johannes Mink. Het schip had van de commissie de nieuwe naam ‘Nijverheid 2’ gekregen, tegen het zere been van Mink. Wie weet wat hij vond van de toen ontstane bijnamen ‘Griene Pijl’, Blikken Trom’ of ‘Kromme Banaan’. Het schip was Mink niet snel genoeg, daarom werd het verkocht als woonschip.   Bekijk de rest van het bericht

Dit artikel verscheen eerder in de Harlinger Courant van 14 november 2014.

HARLINGEN – Al sinds 1989 domineert de immense scheepsbouwhal van eertijds Frisian Shipyard Welgelegen (FSW) de skyline van Harlingen. Later kreeg de werf een zoutfabriek, windmolens en een REC als buren. Echter, nog altijd kan niemand het complex in de Nieuwe Industriehaven over het hoofd zien. De historie is turbulent. In de scheepsbouw is het hollen of stilstaan, FSW deed het onroerend goed van de hand en uiteindelijk nam ICON Yachts het werfgebouw over, maar ook dat bedrijf kwam tijdens de economische crisis in de problemen. Vandaag de dag draait het bedrijf als nooit tevoren. HC nam er een kijkje en sprak met directeur-aandeelhouder Jen Wartena.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren.

ja

Jen Wartena.

Wartena is duidelijk een gedreven man. Dat merk je, zodra hij begint te vertellen over ICON Yachts. Met veel vuur vertelt hij over de werf, de schepen en de mensen die het werk doen. Vast overtuigd is hij van de kwaliteiten van zijn product. Hij legt uit hoe het zo gekomen is.

“Mijn wortels als scheepsbouwer liggen in het gebied rond het Winschoterdiep. Daar heb ik geleerd hoe uniek het is wat hier in het noorden van Nederland is opgebouwd aan kennis en ervaring. Hier zitten honderden jaren ontwikkeling achter. Nergens anders vind je zo’n enorm krachtig netwerk van samenwerkende specialisten, toeleveranciers en hoofdaannemers. Dit is echt heel bijzonder. Met veel plezier heb ik daarna een aantal jaren gewerkt in de megajachtbouw bij een collegawerf. Het is een topsegment in de scheepsbouwbranche. Het gaat om heel grote jachten, die gebouwd worden voor uiterst kapitaalkrachtige opdrachtgevers. De werven bevinden zich vaak rond de Middellandse zee. Ondanks de lat, die heel hoog ligt, moest ik vreemd genoeg heel regelmatig vaststellen dat in deze sector heel traditioneel, bijna ouderwets, te werk werd gegaan. Dat zou beter moeten kunnen.”   Bekijk de rest van het bericht

Dit artikel verscheen eerder in de Harlinger Courant van 22 augustus 2014.

HARLINGEN – Onlangs berichtte deze krant over de kokkelkotter van Harm Teerling, geheel opgetrokken uit aluminium. Scheepsbouw met dit materiaal blijft niet beperkt tot visserijschepen. Vanuit de redactie van de HC kijken we uit op Jachtwerf Atlantic. In alle bescheidenheid bouwt men daar unieke lichtmetalen zeilschepen.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

“Dit is echt een familiebedrijf,” zegt Maaike Baarda. De dagelijkse leiding berust bij mijn man Fimme en mijn broer Wessel Veenstra. We zijn een kleine werf, met een vaste ploeg van een zestal mensen. Als we het druk hebben huren we extra menskracht in. Dat maakt ons flexibel.”

Wessel Feenstra, Fimme Baarda.

 

Desalniettemin reikt de faam van dit echt Harlinger bedrijf tot ver over de grenzen. Nog maar heel onlangs kreeg de werf een grote pluim van de beroemde wereldomzeiler Jimmy Cornell. In een vakblad stelde deze dat er eigenlijk maar vijf werven ter wereld bestaan die in staat zijn om schepen te bouwen die echt geschikt zijn voor een zeilreis rond de aardbol.

Maaike Baarda: “We wisten zelf niet eens dat we genoemd waren in de ‘Zeilen’. Kennissen en klanten belden ons op, om ons ermee te feliciteren. Ook in een Duits blad was deze uitspraak van Cornell terug te vinden. We hebben er heel veel leuke reacties op gekregen. Geweldige reclame voor ons product, die we zelf niet hadden kunnen verbeteren. Het leverde direct klanten op!”  Bekijk de rest van het bericht

Internationale hulp bij organisatie Tall Ships Race Harlingen

Hij moppert een beetje, Uwe Fischer, maar eigenlijk heeft hij het enorm naar zijn zin. Alle dagen heeft hij als vrijwilliger het Mediacentum van de Tall Ships Race bemand. Nu is het zondagmiddag en we varen door de Blauwe Slenk, langs de uitvarende zeilschepen, die op weg zijn naar het Stortemelk. Mogen zullen de tallships ten noorden van de scheepvaartroute starten voor de race naar Fredrikstad in Noorwegen. Uwe, muziekleraar en journalist, legt uit wat hem bezighoudt, in het Engels, de lingua franca van de internationale historische zeilvaart.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Uwe is helemaal blij wanneer de Alexander van Humboldt voorbijkomt. Het Duitse schip heeft een warme plek in zijn hart; onder de bemanningsleden telt hij vele vrienden.

“Eigenlijk waren we een beetje onderbemand in het Mediacentrum. Ik had misschien wel wat meer mensen uit Harlingen zelf verwacht bij de vrijwilligers. Tja, nu lagen er vaak klussen waar geen mensen voor beschikbaar waren.
Och, het is allemaal goed gegaan en de schepen zijn weer op weg. Mijn hele leven was ik al gek van schepen en zeilvaart. In mijn woonplaats ben ik lid van de zeilclub. Daar kan ik altijd het verenigingsschip gebruiken, maar dat is zo´n modern plastic ding. Het zeilt goed en makkelijk, maar het heeft geen karakter, geen ziel. Deze traditionele zeilschepen zijn veel mooier. Het echte leven. Ik ben al vaak als bemanningslid aangemonsterd voor deze races. Helaas kan ik niet mee dit keer; ik moet terug naar Duitsland voor mijn werk.
Eerder dit jaar was ik bij de Vlootdag van de Harlinger bruine vloot. Toen ben ik geronseld door Janneke Nieuwhof, hoofd Communicatie van de Tall Ships Race Harlingen. Daarom ben ik nu hier. Pas geleden kwam ik erachter dat mijn moeder in haar jonge jaren ook gezeild heeft en in Harlingen nog steeds een vriendin kent. Nu ik het weet logeer ik bij haar!”

Dit artikel verscheen eerder in de Harlinger Courant van 7 juli 2014.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Media-expeditie tijdens Sail-Out Tall Ships

Zondag middag mogen de media mogen mee ‘naar buiten’, om de Sail Out mee te maken. Jean Barbier, de kapitein van de Damen I, neemt ons mee naar de havenmond. Daar zien we één voor één de tall ships losmaken en vertrekken uit de haven van Harlingen. Kundig en veilig manoeuvreert hij het wendbare en snelle schip precies waar hij het hebben wil. Net als vele anderen steekt hij vrijwillig zijn tijd in het grote evenement. Waarom eigenlijk, vragen we hem in het stuurhuis van het bijzondere schip, dat is bedoeld voor het onderhouden van windmolens op zee. Het is nog maar pas in de vaart, dus dit is ook een beetje een proefvaart.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Jean Barbier met zijn maatje Douwe.

“Buiten spelen, dat is wat ik nu nog mag,” vertelt hij. “Meestal zit ik op kantoor. Ik mag niet klagen hoor, want ik ben tien keer de wereld rond geweest met schepen klein en groot, tot wel vierhonderd meter lang. De zeilvaart kende ik wel, hoor. Maar vooral van zien en van voorbijkomen. De meeste maritieme dingen die ik gedaan heb hadden er verder niet veel mee te maken. Tijdens zo’n weekend als dit ga je er ineens heel anders tegenaan kijken. Volgens mij moet je als zeilkapitein een hoop dingen kunnen die in andere takken van varen niet belangrijk zijn. Omgaan met mensen bijvoorbeeld.

Het is een enorm boeiend gebeuren, vind ik, dit Sail Harlingen met die grote zeilschepen. Het laat zien hoe zo’n klein stadje in staat kan zijn om zo’n groot evenement tot in de puntjes te organiseren. Als Harlinger ben ik daar echt trots op. De stad en de zee, die horen bij elkaar en dat zie je nu pas goed. Jazeker, zelf ben ik ook al vroeg gegrepen door het vaarvirus. Altijd in de weer met bootjes, je kent dat wel. Daarom heb ik in Harlingen de middelbare zeevaartschool gevolgd en later in Den Helder de hogere. En nu ben ik er een dagje op uit met de journalisten!”

Dit artikel verscheen op 7 juli 2014 in de Harlinger Courant.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Ontmoetingen tijdens Sail Harlingen 2014

Zaterdagavond is het druk in de Harbour Pub, want het regent pijpenstelen. Dampend in onze vochtige kleren staan we in de ingang. We komen aan de praat met Marloes Muijskens, een jonge meid van de eilanden. Ze heeft net afscheid genomen van haar familie, die neemt de boot terug naar Terschelling.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

TSRH 2014

“Ik sta hier te wachten totdat ik aan boord mag gaan van de topzeilschoener Oosterschelde. Om een uur of acht word ik daar verwacht, samen met een groep nieuwe zeiltrainees die de etappe naar Frederikstad gaan meemaken.

Hoe ik op het idee gekomen ben om me aan te melden? Mijn ouders hebben me de interesse voor water, varen en de zee meegegeven. En ze hadden tijdens een overtocht op de veerboot een spotje gezien van de organisatie. Daarin werden liefhebbers opgeroepen om als trainee mee te zeilen. Dat leek me wel wat. Ik wilde laten zien dat wij jonge mensen niet alleen maar bezig zijn met Facebook, Whatsapp en andere sociale media. We zijn daar niet tegen, maar we gaan ook graag op avontuur en we willen best de handen uit de mouwen steken.

TSRH 2014

’s Morgens beginnen de trainees al vroeg aan hun opleiding. eerst maar eens knopen en steken leren.

Bekijk de rest van het bericht

Gesprekken tijdens Tall Ships Race Harlingen 2014

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

“Nee hoor, voor het klimmen in de ra’s ben ik helemaal niet bang. Daar kom ik juist voor!” We horen het vertellen aan boord van de driemastbark ‘Tenacious’. Door ‘een bemanningslid’, want zijn naam wil hij niet zeggen. “Dat zou geen recht doen aan al die andere vrijwilligers hier aan boord. We werken er allemaal even hard voor.”

Dat gezegd hebbend gaat hij verder met het aan boord takelen van een enthousiaste Sail-bezoekster met rolstoel, via de speciaal geschikt gemaakte loopplank. De vrijwilliger is intussen al 73 jaar oud en vaart al tien jaar mee met dit schip. De ‘Tenacious’ (‘volhouder’) is ingericht om gezeild te worden door ‘able and disabled bodies’, dat wil zeggen: door mensen mét en zonder een beperking.

Links: Jo Hicks, rechts: Helen Reid.

Jo Hicks, opstapper, en Helen Reid, medical purser, nemen ons mee rond het schip.
“Nou, van zeilen met zo’n schip weet ik niet zoveel,” zegt Helen. “Ik heb vooral verstand van de medische zaken, en als er niemand te verzorgen is, ben ik verantwoordelijk voor de huishoudelijke gang van zaken. We hebben deze reis 52 mensen aan boord; vaste bemanning en trainees. Daarvan zitten er zo’n acht in een rolstoel. Met die rolstoelen kunnen ze zelfs werken in de ra’s. Reken maar dat ze dat graag doen!”

En Jo Hicks voegt eraan toe: “Het schip is eigendom van een stichting, die zich ten doel stelt om mensen met een handicap uit hun isolement te halen en hen te verbinden met mensen uit de gezonde wereld. Varen met een zeilschip is de allerbeste manier om dat te verwezenlijken. Dat is wat het voor ons tot zo’n geweldige ervaring maakt!”

Dit artikel verscheen op 7 juli in de Harlinger Courant.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Woensdag, vlak voor de aanvang van Sail Harlingen. Eén voor één melden zich al historische zeilschepen bij de Harlinger havendienst, enkele dagen voordat het festijn van de Tall Ships Race in volle omvang losbarst. Lopend over de kade van de Zuiderhaven zien we een jongen en een meisje in het gangboord van een houten driemastschoener met Zweedse vlag. Ze hebben het vooral druk met elkaar, deze twee matrozen. Voordat ze hun intense conversatie hervatten verwijzen ze ons achteloos naar een wat oudere heer, iets verderop. Het is Egil Bergström, eigenaar, voorzitter van de stichting en kapitein.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

de dag voor Sail- Vega Gamleby 062a-650

“Twintig jaar hebben we aan dit schip gewerkt,” vertelt hij. “Gebouwd in 1909 als vrachtschip voor de Baltische wateren, lag zij in 1985 gezonken in de haven van Västervik. Nadat de havenautoriteiten het wrak geborgen hadden wilden zij de resten laten vernietigen. Onze stichting was in de gelegenheid het schip aan te kopen. Veel was er niet van over, trouwens. Bruikbaar waren een stuk kielbalk, een deel van het onderwaterschip; dat was het wel. Dankzij bijdragen van de Europese Unie, bankleningen en een donatie van de Zweedse koning waren we in staat om het vaartuig te restaureren, met Zweeds hout, op de traditionele Zweedse wijze. Het schip heette vroeger de Vega, maar die naam was intussen geclaimd door een ander schip. In 2006, bij de tewaterlating, hebben we haar daarom omgedoopt in ‘Gamleby Vega’, naar onze thuishaven Gamleby.”

Bergström is duidelijk trots op het schip, dat hem woensdag van het Kielerkanaal naar de Nederlandse Waddenzee had gebracht. “Het was een onrustige tocht. We hadden veel familie aan boord, kinderen, kleinkinderen. Ze hadden een beetje last van de zware zeegang. Tja, onze familie en de stichting, dat loopt naadloos in elkaar over. Maar nu liggen we goed hier, in de Zuiderhaven. Het kostte alleen een beetje moeite om hier aan te leggen. We hebben geen boegschroef. Gelukkig was er een klein rubberbootje van de organisatie dat een beetje meeduwde.”

Benedendeks heerst een ontspannen sfeer. De kapitein laat ons de 14 extra kooien zien, die hij heeft bijgemaakt in opdracht van de Sail Training Association (STA). “Dat was nodig, om het quotum aan trainees te kunnen onderbrengen tijdens deze wedstrijdenserie. Maar we maken alles op traditionele manier. Koper, grenen- en eikenhout, pen-en-gatverbindingen, zeildoek, dat zijn onze materialen. Zo doen we de lange historie van dit vaartuig eer aan. Tot in de jaren zestig heeft ze als vrachtschip gevaren, tot aan de Kaapverdische eilanden aan toe.”

Dit respect voor het historisch erfgoed zien we ook terug in de machinekamer. Daar troont een driecilinder Callesen hoofdmotor temidden van dikke houten spanten en krommers. “Uit 1957 stamt deze viertaktdiesel, met turbo goed voor 260 PK. Met 44 liter cilinderinhoud heeft deze motor voldoende aan 350 toeren per minuut.”
Duidelijk de trots van de kapitein, deze machinekamer.

Hoe nu verder, vragen we ons af, als zondag de wedstrijd naar Frederikstad begint?
“Dit schip is een goede zeiler. En niet ik, maar mijn zoon Ala zal tijdens de race als kapitein optreden. We maken ons hooguit zorgen over het weer. Hopelijk blijft het zo mooi als nu.”

We krijgen nog even het traditionele houten ankerspil gedemonstreerd. Bergström veroorlooft zich zowaar een olijke opmerking. “Werkt volgens het ‘Armstrong patent’, wat niet veel meer inhoudt dan dat je er heel sterke armen bij nodig hebt.”

Gastvrij, gedreven en geestdriftig, deze Zweedse bemanning.

Dit verhaal verscheen ook in de Harlinger Courant van 8 juli 2014.

Tekst en foto’s: © Festina Lente, Gijs en Inge van Hesteren

Een geweldige dag. Vandaag de aankomst van HSDL (het schip van papier-maché) op Vlieland. Onderweg via de marifoon aan passerende schepen: “Doen jullie een beetje rustig aan? Dit schip is van papier!”
“Wat? Wat voor schip komt er aan?”

Een geweldige dag. Hierbij een foto van de aankomst van HSDL (het schip van papier-maché) op Vlieland. De spanning van de overtocht ontlaadt zich op de kade van de Vlielander Jachthaven.

De spanning van de overtocht ontlaadt zich op de kade van de Vlielander Jachthaven.

Vanzelf ging het allemaal niet. De motor gaf de geest na de tewaterl;ating in Leeuwarden, afgelopen zaterdag. Via een oproep bij marktplaats.nl vond Marten een oude Mercedes met dezelfde motor. De eigenaar kon moeilijk afscheid nemen van de auto; die was altijd het oogappeltje van haar overleden man geweest. Toe ze hoorde van het project HSDL had zij er vrede mee. Dus met de prima draaiende donormotor bereikte het schip uiteindelijk zijn bestemming.

Gelukkig is het rustig weer. Evengoed; 'Dit is de limiet" zegt de schipper.

Gelukkig is het rustig weer. Evengoed; ‘Dit is de limiet” zegt de schipper.

Bekijk de rest van het bericht